Çocuk ve Evcil Hayvan İlişkisine uzmanlar ne diyor?

0

Evcil hayvan besleme alışkanlığı ve hayvanlara olan pozitif yaklaşımlar ülkemizde de mutluluk verecek seviyelerde artmaya başladı. Özellikle çocuklar ve hayvanlar söz konusu olunca ortaya tamamen sevgiyle harmanlanan bir tablo çıksa da bazı ebeveynler henüz bu konuya kaygıyla yaklaşıyor. Biz de bu konuya açıklık getirmek adına bir bilene soralım istedik ve Tempus Psikolojinin kapısını çaldık. İşte Uzman Psikolog Burcu Gerdaneri Eker ile çocuk psikolojisi ve evcil hayvan ilişkisi üzerine yaptığımız sohbetimiz.

Dikkat bol pati ve sevgi içerir 🙂

Öncelikle; konuya direk girerek hayvan sevgisinin bebeklikten itibaren çocuk gelişimi üzerindeki etkisini sormak istiyorum?                            

Hayvan sevgisi çocuklarımızın gelişiminde kritik rol oynuyor. Hayvanlarla birlikte olmak, sosyal bir varlık olan insanın fiziksel, sosyal, duygusal ve bilişsel gelişimini olumlu yönde etkiliyor. Etik ve ahlaki değerlerin kazanımı, empati becerisinin gelişimine de destek sağlıyor. Hatta yapılan bazı araştırmalara göre, evinde bir hayvan arkadaşla büyüyen çocuklar motor gelişimi açısından yaşıtlarından üstün durumda oluyorlar. Aynı zamanda çocukların arkadaş edinmesine ve sosyalleşmelerine de destek oluyor hayvanlar. Özellikle düşük özgüveni olan çocukların dışa dönük kişilik yapısı geliştirmelerine yardımcı olduğunu görüyoruz.

Hayvanlarla iletişime çoğunluk olarak uzak bir toplum olduğumuz için bu anlamdaki faydalar göz ardı ediliyor. Pekiyi keyfi almak dışında tedavi amaçlı önerdiğiniz konular oluyor mu evcil hayvanlarla iletişimi?

Gelişim geriliği olan çocuklarda hayvanlarla bağ kurmanın gelişim sürecini hızlandırdığı üzerine yapılan araştırmalar mevcut. Özellikle otizmli çocukların sosyal bağ kurma becerilerini desteklemek için köpekler ve atlar özel olarak eğitiliyor. Travmatize olmuş çocuklarla da hayvan terapisi yöntemleri kullanılabiliyor.

Çok seven ve halihazırda zaten evcil hayvanla yaşayan ebeveynleri saymazsak genelde aileler hep kaygılıdır. Özellikle de sağlık konusu ön plana çıkarılır, bu konuda görüşünüzü sorsam?

Ebeveynlerin çoğunlukla hijyen ve hastalıklarla alakalı kaygıları olduğunu görüyoruz. Oysa ki yapılan araştırmalarda bebeklikten itibaren evde bir hayvan ile büyüyen çocukların yaşıtlarına oranla daha sağlıklı oldukları bulunmuş. Özellikle bağışıklık sistemini kuvvetlendirdiği için daha az hastalandıkları ve hastalıkları yaşıtlarına oranla daha hızlı atlattıkları görülmüş. Büyük boyutlu hayvanlar için daha çok bebeğe zarar verebileceği kaygıları ile karşılaşıyoruz. Bu durum içinde alınabilecek farklı tedbirler mevcut. Bununla ilgili bir veteriner hekimden bilgi almalarını ve kaygılarını gidermelerini öneririm.

Çocuk için özellikle önerdiğiniz bir evcil hayvan var mı yoksa…?

Ailenizi bir hayvan arkadaş dahil etmeden önce çok iyi araştırma yapmanızda fayda var. Mesela bir çok papağan 100 desibelden yüksek ses çıkarabildiğinden bebek için rahatsız bir ortama sebep olabilir. Ailelerimizden böyle bir soru geldiğinde, bakımı zahmetli olsa da çocuk gelişimini her yönden olumlu etkileyeceğinden, kedi veya köpek sahiplenmelerini öneriyorum. Burada dikkat edilmesi gereken bir konu var ki ailemize bir hayvan arkadaş dahil ettiğimizde onu gerçekten ailenin bir bireyi gibi kabul edebilmeliyiz. Hayvanların bir nesne gibi davranılması maalesef fayda sağlamak yerine çocuk gelişimine daha çok zarar verebiliyor, insani değerleri empati becerisini yıkıma uğratıyor. Özellikle bakımı daha zor olan kedi köpek gibi hayvanlar ebeveynler tarafından çocuğa bir oyuncak gibi değerlendirilerek, kendisi gibi olmayan canlıları anlama anlayış gösterme becerilerinden yoksun kalmalarına sebep olabiliyor. Bu yüzden, hangi evcil hayvanın seçileceğinden çok çocuklarımızın gelişimlerini doğru etkileyebilmek için ailenin bir ferdi gibi görebilmenin önemli olduğunu düşünüyorum.

 

Diyelim ki çocukla beraber eve ilk kez evcil hayvan almaya karar vermiş bir aile var ve ebeveynlerden bir tanesi de biraz ürkek. Bu noktada nasıl bir davranış biçimi sergilenmesini öneriyorsunuz?

Bu durumda kaygı duyduğu konular ve çözüm yolları ile ilgili bir veteriner hekime başvurmalarını öneririm. Sahiplenecek hayvan arkadaşa nasıl yaklaşılacağını, hangi davranışlardan kaçınılacağını, birbirlerine alışması için neler yapılacağını öğrenebilirler. Sahiplenme öncesinde ürkek olan kişinin barınak ziyaretleriyle küçük alıştırmalar yapması da faydalı olacaktır. Tabi kaygı yaşayan bireyi bu konuda zorlamamak oldukça önemli. Böyle durumlarda bazen, karşımızdakine yardımcı olacağını düşünerek, hazır olmadığı bir durumla karşı karşıya bırakmak durumun daha kötüleşmesine sebep olabiliyor. İki tarafa da birbirlerini alışmaları için zaman ve alan tanımakta faydalı olacaktır.

 

Eve gelen yeni bir canlı var, çocuğa ne gibi sorumluluklar verilmeli?

Çocuğumuzun yaşına göre sorumluluk vermek bu durumda oldukça önemli. Yapabileceğinin üzerinde sorumluluk yüklemek ve gerçekleştiremediğin de kızmak öz güvenini sarsacaktır. Kısa ve az sayıda sorumlulukla başlayıp yavaş yavaş arttırılabilir ya da başta sadece size yardım etmesi istenebilir. Zaman içerisinde tabii ki sorumluluklar unutulacak veya atlanacaktır. Bu durumda da yargılamamak ve kızmamak oldukça önemli. Bunu sen yapacaktın ama sanırım unuttun gibi hatırlatmalar yapılabilir. Bir yapılacaklar listesi hazırlamakta iyi olacaktır.

Son olarak 🙂 Siz evcil hayvan besliyor musunuz diye sorarak noktalamak istiyorum…

Evet benim 2 buçuk yaşında biri dişi biri erkek iki kedim var. İkisini de yakın zamanlarda sokaktan sahiplendik. Kısa süredir beraber olsakta onlarsız bir hayat düşünemiyorum 🙂

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here